![เที่ยวพิชิตยอดเขาหรา นํ้าตกแพง ที่เกาะพะงัน](http://www.tamdoo.com/wp-content/uploads/2014/02/final-%E0%B8%9E%E0%B8%B0%E0%B8%87%E0%B8%B1%E0%B8%99-39.jpg)
บนความท้าทายของนักผจญภัยยอดเขาหรา ยอดเขาที่สูงที่สุดบนเกาะพะงันนั้นมักจะมีผู้คนเดินทางบุกบั่นดั้นด้นขึ้นไปสัมผัสความเป็นผู้พิชิตอยู่เนื่องๆ ยอดเขาหรา มีความสูง 627 เมตรจากระดับน้ำทะเลตั้งอยู่บริเวณใจกลางสุดของเกาะพะงันประดุจหัวใจสีเขียวของเกาะพะงัน
การเดินทางพิชิตยอดเขาหรานั้น เริ่มต้นจากบ้านมะเดื่อหวานมีป้ายบอกทางชัดเจน สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ผ่านสวนผลไม้ของชาวบ้านไปจนจรดเชิงเขา จากนั้นเป็นเส้นทางเดินเท้าขึ้นสู่ยอดเขาหรา ในช่วงแรกเป็นป่าโปร่งผ่านอ่างเก็บน้ำขนาดเล็กแห่งหนึ่งขึ้นไป เข้าสู่เขตป่าดงดิบชื้นเป็นทางลาดชันมีต้นไม้ขนาดใหญ่อาทิยางนา ตะเคียน ตังหน ขึ้นอยู่ทั่วไปมีลำธารเล็กๆ พอให้หาน้ำดื่มน้ำใช้ได้ ป่าบริเวณนี้เป็นแหล่ง กล้วยไม้เพชรหึง ที่มักพบขึ้นอยู่ตามคาคบไม้ใหญ่และอุดมสมบูรณ์ไปด้วยสรรพชีวิตทั้งพืชพรรณไม้นานาชนิด เช่น เฟิร์นกระเช้าสีดา ช้องนางคลี่ กล้วยไม้สิงโตกลอกตา รวมทั้งนกและสัตว์ป่าอาทิ ลิง กวางป่าและหมูป่า เป็นต้น พ้นแนวป่าช่วงนี้ หนทางขึ้นเขาหราจะเริ่มชันยิ่งขึ้นและสภาพป่าเปลี่ยนไปเป็นป่าที่มีต้นไม้ขนาดเล็กลง มีแหล่งน้ำซับเล็กๆ อยู่อีกแห่งหนึ่งเป็นแหล่งสุดท้ายก่อนที่จะปีนขึ้นพิชิตยอดเขาหราแหล่งน้ำซับนี้เป็นตาน้ำซึ่งเป็นต้นน้ำของลำห้วยเขานบที่ไหลผ่านบ้านมะเดื่อหวานลงสู่อ่าวในวก เมื่อพ้นแนวป่าแห่งนี้ก็ถึงจุดบนสุดของยอดเขาหรา ซึ่งมีลักษณะเป็นลานแคบๆ พอกางเต๊นท์พักแรมได้ประมาณ 10 หลังและเป็นจุดชมวิวที่ดีที่สุดบนเกาะพะงัน ถึงวินาทีนี้คุณคือผู้พิชิตยอดเขาที่สูงที่สุดบนเกาะพะงันได้แล้วอย่างเต็มภาคภูมิ
มุมชมวิวที่ดีที่สุดบนยอดเขาหรานี้จะอยู่ทางด้านทิศเหนือที่มองเห็นอ่าวโฉลกหลำาได้อย่างชัดเจนรวมถึงหาดขอม ส่วนทางตะวันตกสามารถมองเห็นพระอาทิตย์ตกกับเขาตาหลวงได้ แต่จะมองไม่เห็นชายหาดแห่งใด ด้านทิศตะวันออกกลุ่มหาดท้องนายปานจะมองวิวทิวทัศน์ไม่เห็นเด่นชัดนักเนื่องจากอยู่ในระยะไกลและมีแนวเขาบ้านไฟไหม้กับเขาลาดไม้แก้วขวางอยู่ แต่สามารถมองเห็นอ่าวท้องนายปานได้บางส่วน รวมทั้งสนามบินบนเกาะพะงันที่กำลังอยู่ระหว่างการก่อสร้างนอกจากนี้ในยามค่ำคืนยังสามารถมองเห็นแสงไฟจากบ้านโฉลกหลำได้ชัดเจนเป็นความสวยงามอีกแบบหนึ่ง ส่วนทางด้านทิศใต้จะมีแนวเขาไม้งามบดบัง จึงมองเห็นได้เพียงเทือกเขาสลับซับซ้อนและเห็นเกาะสมุยอยู่ไกลๆ ส่วนในยามเช้าโดยทั่วไปมักมีหมอกปกคลุม บรรยากาศหนาวเย็นคล้ายทางภาคเหนือซึ่งแทบไม่น่าเชื่อว่าจะมีบรรยากาศแบบนี้บนเกาะกลางทะเลของภาคใต้
เขาไม้งาม ซึ่งอยู่ทางด้านใต้ของยอดเขาหรา เป็นพื้นที่สีเขียวที่มีความสำาคัญอีกแห่งหนึ่งบนเกาะพะงัน ด้วยบริเวณเชิงเขาด้านล่างไม่ไกลจากบ้านมะเดื่อหวาน เป็นที่ตั้งของ น้ำตกแพง ซึ่งเป็นน้ำตกสวยงามที่สุดและสูงที่สุดบนเกาะพะงันและเป็นที่ตั้งของสำนักงานอุทยานแห่งชาติธารเสด็จ-เกาะพะงัน ตามประวัติความเป็นมา พื้นที่แถบนี้เป็นพื้นที่อุดมสมบูรณ์ด้วยป่าไม้และเป็นต้นน้ำลำธารแห่งหนึ่งของเกาะพะงัน เป็นถิ่นที่สัตว์ป่าอยู่อาศัยอย่างชุกชุม แต่มีปัญหาว่าตั้งอยู่ใกล้หมู่บ้านและมีผู้คนบุกรุกทำลายป่ากันมาก
ราว พ.ศ.2510 พระครูสุภัทรธรรมาภิรม (วิธูร ธรรมวโร) เจ้าอาวาสวัดราษฎร์เจริญ ตำบลเกาะพะงัน อำเภอเกาะพะงัน ได้เล็งเห็นความสำคัญของผืนป่าแห่งนี้ว่าหากปล่อยให้ถูกทำาลายลงไปเรื่อยๆ วันข้างหน้าลูกหลานคนพะงันจะต้องเดือนร้อนจากการตัดไม้ทำลายป่า ท่านจึงลุกขึ้นมานำพระเณรและชาวบ้านตัดถนนเข้าไปยัง น้ำตกแพง ความยาว 1 กิโลเมตร และทำความเข้าใจขอร้องให้ชาวบ้านยุติการตัดไม้ทำลายป่า โดยขอให้มาร่วมกันอนุรักษ์ป่าสำคัญผืนนี้ไว้เพื่อประโยชน์ของคนรุ่นหลังสืบต่อไป ในช่วงแรกนี้มีชื่อว่า วนอุทยานการุณเมตต์น้ำตกแพง ซึ่งในขณะนั้นยังไม่มีการสำรวจพื้นที่เพื่อจัดตั้งอุทยานแห่งชาติของทางราชการแต่อย่างใด ท่านและชาวบ้านจึงได้ร่วมกันดูแลผืนป่าแห่งนี้มาตลอด จนกระทั่งในปี 2520 พระครูสุภัทรธรรมาภิรม จึงได้มอบวนอุทยานการรุณเมตต์น้ำตกแพง ให้กับกรมป่าไม้เพื่อให้ประกาศเป็น “วนอุทยานน้ำตกแพง” ต่อไป เพื่อให้หน่วยงานราชการเข้ามาช่วยเหลือแบ่งเบาภาระของท่านในการดูแลรักษาผืนป่าให้ยังคงความอุดมสมบูรณ์
ใน พ.ศ.2530 ได้มีการสำารวจพื้นที่เพื่อจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติบนเกาะพะงัน ผนวกเข้ากับอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทองที่มีอยู่แล้ว แต่ปรากฏว่าผลการสำารวจพื้นที่ป่าไม้บนเกาะพะงันมีทั้งความอุดมสมบูรณ์และมี เรื่องราวทางด้านประวัติศาสตร์โบราณคดีครบถ้วนสามารถที่จะจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติได้ ในพ.ศ.2532 จึงเริ่มทำการสำรวจพื้นที่อย่างละเอียดอีกครั้งและกำหนดให้พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าเกาะพะงัน ป่าน้ำตกธารเสด็จ ป่าเขาลาดแก้ว ป่าเขาค่าย ป่าเขาตาหลวง ป่าเขาหินนก ป่าแหลมโพธิ์-แหลมกะทะคว่ำ และป่าเขาไฟไหม้ เป็นพื้นที่เพื่อเตรียมการประกาศเป็น “อุทยานแห่งชาติธารเสด็จ-เกาะพะงัน” ซึ่งต่อมาได้มีการสำรวจเพิ่มเติมหมู่เกาะรอบๆ เกาะพะงัน ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 62 ตารางกิโลเมตรปัจจุบันได้ผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 10กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 และอยู่ในระหว่างเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบต่อไป
ปัจจุบันน้ำตกแพง เป็นจุดที่นักท่องเที่ยวโดยเฉพาะชาวต่างชาติสนใจเข้ามาเที่ยวชมกันมากทางอุทยานแห่งชาติธารเสด็จ-เกาะพะงัน จึงได้จัดทำเส้นทางศึกษาธรรมชาติความยาว 2.5 กิโลเมตรใช้เวลาเดินป่าราว 1 ชั่วโมง ไว้ให้นักท่องเที่ยวได้เดินชมความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าเขตร้อนที่มีพืชพรรณไม้และสัตว์ป่าน่าสนใจหลายอย่าง อาทิ กล้วยไม้เพชรหึง เฟิร์นชนิดต่างๆ เห็ดป่าที่ออกดอกในฤดูฝน นกปรอด นกแซงแซว แมงมุม ผีเสื้อ รวมทั้งกวางป่า หมูป่าและลิงที่พบเห็นได้ตามเส้นทางเดินป่า
เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติสายนี้จะเลียบลำห้วยไปถึงน้ำตกแพงที่มีอยู่ด้วยกันหลายชั้นมีชื่อเรียกต่างกันออกไปคือ แพงน้อย ธารน้ำรัก ทางสองแพร่ง ธารกล้วยไม้ เป็นต้น ซึ่งน้ำตกแพงนี้จะมีน้ำมากและสวยงามในช่วงฤดูฝน จากนั้นมีเส้นทางตัดชันขึ้นไปยัง จุดชมวิวโดมศิลา เป็นจุดชมวิวทิวทัศน์และชมพระอาทิตย์ตกที่สวยงาม สามารถมองเห็นทิวทัศน์เกาะแก่งต่างๆ ของอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทอง เกาะเต่า และเกาะสมุยได้อย่างชัดเจน รวมทั้งทิวทัศน์ของเกาะพะงันทางด้านทิศใต้และทิศตะวันตกอีกด้วย